حسين مير حيدر
144
معارف گياهى ( فارسى )
همين جهت براى كشت آن بايد در ارتفاعات ، زمينى انتخاب شود . براى تكثير آن در پاييز ساقهء ريشهدارى را از بوتهء گياه جدا كرده و مىكارند . از بذر گياه نيز براى تكثير استفاده مىشود ، به اين ترتيب كه ميوهء گياه را پس از رسيدن چيده و لاى ماسه و خاك گذارده و مىكارند پس از چند ماه كه جوانه زد نهالها را در اوايل بهار روى خطوطى به فواصل 50 - 40 سانتىمتر مىكارند . آدونيس تابستانه گياهى است يك ساله بيشتر در مزارع مىرويد و گلهاى قرمز يا زرد آن در تابستان ظاهر مىشود و به همين دليل فرانسوىها اين گياه را در تابستان قطرهء خون Goutte de sang مىنامند . در ايران در اطراف تهران ، كرج و در شمال در گيلان و در مركز در خرمآباد ، بروجرد ، اصفهان و سرانجام در بوشهر و شيراز و بلوچستان بهطور خودرو ديده مىشود . آدونيس گونهء A . flammea نيز يك ساله است و در مزارع مىرويد و گلهاى قرمز آتشى آن در تابستان ظاهر مىشود . در ايران بهطور خودرو در كرج ، اطراف سفيدرود ، منجيل و بروجرد ديده مىشود . آدونيس گونهء A . microcarpa نيز در كرج ، شهرستانك و در آذربايجان ، اراك ، كوه خرقان همدان ، بوشهر ، مسجدسليمان و شيراز بهطور خودرو ديده مىشود . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در آدونيس بهاره در برگ و ساقهء آن مادهء عامل آدونيدين « 1 » و نوعى قند به نام آدونيت « 2 » وجود دارد و در آدونيس تابستانه وجود يك گلوكوزيد بىشكل تأييد شده است و گياه داراى حدود 216 / 0 درصد از نوعى گلوكوزيد است كه شبيه آدونيدين مىباشد ، ولى از نظر آثار فيزيولوژيكى ضعيفتر از آن است [ G . I . M . P ] . خواص - كاربرد در هند گياه آدونيس تابستانه به عنوان داروى قلبى براى تقويت و تحريك قلب و به عنوان مدر به كار مىرود . ضمنا خوردن آن براى اسب مسمومكننده است . از گلهاى
--> ( 1 ) . Adonidin ( 2 ) . Adonite